13. Ellendige Tijd: Bijlage

Terug naar Geschiedenis: [1938] [1970]

Net zoals Loenhout, had buurgemeente Brecht in de 16de eeuw veel te verduren, zoals moge blijken uit deze tekst van dhr. Jef Konings.

Dit document maakt geen deel uit van het werk "Geschiedenis van Loenhout" van A.J. Van Aken.  Ik vond het terug op deze webstek.

Geschiedenis Brecht en omstreken 1550 - 1650

Tussen 1556 en 1648 woedde de tachtigjarig oorlog in onze streken. Op het einde van de 16e eeuw (1550-1600) zijn het de Spanjaarden die in onze streken heersen. Brecht is op dat ogenblik eigendom van Antoon de Lalaing. Hij schaart zich bij de weerstanders tegen Spanje en wordt in 1568 zodanig verwond te Linsmau dat hij sterft. Op dat ogenblik vangen de Spanjaarden hun plunder- en strooptochten door de Kempen aan. In Brecht ziet men zich genoodzaakt een wachter op de kerktoren te plaatsen en de burgerwacht te versterken. Dit baat niet veel gezien volgens de geschiedenis de kerk begin december 1575 met gans haar inboedel in de vlammen opgaat.

Onbeschrijfelijk is het leed dat Brecht nu te verduren krijgt. In de winter van 1578 worden tien Duitse vendels in de gemeente ingekwartierd en plunderen gans de gemeente. Twee weken later komen ruiterij en voetvolk zoeken of er nog wat te vinden is. De bevolking slaat op de vlucht en enkelen durven pas in de lente terugkeren. In 1583 neemt maarschalk de Biron met zijn torepne intrek te Brecht ; wat er van de bevolking overblijft slaat opnieuw op de vlucht. Hierna volgen de troepen van Parma (Italië), die al evenzeer plunderen. In augustus 1584 richten benden muitende soldaten strooptochten in en omdat zij niets meer vinden in de huizen, steken ze deze uit wraak in brand. Midden september van datzelfde jaar komen er te Brecht 2400 ruiters toe, evenveel paarden, gevolgd door een groot aantal vreemde vrouwen, kinderen en venters. De bevolking die niets meer te geven heeft wordt doodgeslagen, doodgeschoten of verdronken. Het waardevolle wordt medegenomen en het waardeloze verbrand. Gans de dorpskom, zelfs het hoofdkwartier van de plunderaars, het hof van Pulle, bezit van de heren Van der Noot, wordt platgebrand. Een schatting geeft ongeveer 2000 doden, plus nog ongeveer 1000 gestorvenen aan pest. Tot in 1589 blijft Brecht ongeveer onbewoond. De toenmalige secretaris van de gemeente verklaart dat hij bij zijn terugkeer niets meer vond dan bos, heide, onkruid en dat ruïnes wolven en everzwijnen herbergen.

In 1586 legt Guillaume de Lalaing zijn eed van trouw aan de Spaanse koning af, als opvolger van zijn zoon Antoon. Hem wacht te taak Brecht opnieuw op te bouwen, maar reeds op 20 december 1590 zal zijn zoon Antoon hem opvolgen, die huwt met Marie Margueritte de Berlaymont. Ook nu komt er van de heropbouw niets terecht. Legerbende bivakkeren in 1594 en 1595 en roven en plunderen. In 1603 komen deze benden terug en ook ziekten blijven de streek teisteren. Bij een plundering van Brecht in 1597 door de Spanjaarden worden bij een 60-tal gezinnen graan, vee, klederen, eetwaren tot klein huisgerief, gestolen.

Tot er plots een korte, meer rustige periode aanbreekt. Antoon wordt op 6 februari 1614 opgevolgd door Charles de Lalaing, gehuwd met Alexandrine de Pecque et de Wavrin. Het krijgsrumoer is nog niet bedaard in die zin dat in 1628 de belegering van Bergen-op-Zoom plaats heeft en deze van Breda in 1624-1625. Deze belegeringen brengen opnieuw krijgsvolk in Brecht, dat de bevolking terroriseert en het dorp plundert, zodat de inwoners opnieuw moeten vluchten.

Tussen 1648 en 1702 waren onze streken bezit van het huis van Nassau, tussen 1702 en 1753 van Pruisen, tussen 1753 en 1794 van Oostenrijk, tussen 1795 en 1814 van Frankrijk en tussen 1815 en 1830 van Nederland. Het is slecht in 1830 dat België gesticht wordt en onafhankelijk wordt.

Zeker de eerste eeuwen moet binnen een gemeente van deze grote politiek weinig gezien geweest zijn. De moderne parochies werden slechts vanaf ca.1600 opgericht.