16. Onze Gilden
Versie: [1938] [1970]
Wanneer de twee oudste gilden: deze van Sint Joris
(kruisboog) en van Sint Sebastiaan (handboog) gesticht werden, kan men niet
met zekerheid bepalen. In 1538 was er reeds spraak een altaar van Sint
Joris op te richten in de kerk. Wij mogen veronderstellen, dat die gilden
ontstaan zijn als verenigingen van weerbare mannen, om de heerlijkheid en
het dorp te verdedigen. Stilaan was er van verdedigen geen sprake meer, en
er bleven slechts de wapens en de oefeningen over.
Dat de gilden vroeger in hoog aanzien stonden, bewijzen
de eigendommen in landerijen, de zijden vlaggen, de wimpels, de zilveren
schilden, enz., en verder allerlei plichtplegingen, binnen en buiten de
kerk. Het is opvallend, dat de gildenakkers, eigendommen van de drie
zustergilden: kruisboog, handboog en bus, zo dicht bij elkander gelegen
waren. Het is meer dan waarschijnlijk dat deze oefenplaatsen door de
heerlijkheid van Loenhout geschonken werden aan de gilden.
Oude formaliteiten die vervuld werden bij
koningschieten, laten veronderstellen, dat de heren in vroeger eeuwen hun
bijzondere bescherming aan de gilden verleenden.
Ook de gilde van Sint Ambrosius of Biegilde heeft
vroeger bestaan.
De oude statuten en reglementen, die nog in het bezit
zijn van de gilden, wijzen er vooral op, dat de gildebroeders zich op
zedelijk en godsdienstig gebied bijzonder goed moesten gedragen.
Aan het hoofd der gilden stond een Hoofdman, met vier
Ouderlingen en verder een Deken, die jaarlijks verkozen werd. Vroeger
betekende "Deken" een overheid, die tien schutters onder zijn
bestuur had, naar het woord Deca, of tien. De koning of keizer kwam in het
bestuur als voornaamste schutter.
Het Sint Sebastiaanaltaar in de kerk bevatte een
altaarstuk uit de Franse school van David. Daaronder vond men fijn
beeldhouwwerk in Renaissance uit de tijd van Frans I.
Het Sint Jorisaltaar dagtekende van 1661 en was van
Korinthische orde. Een ruiterbeeld van Sint Joris bekroonde het altaar.
Het schijnt dat op de plaats, waar nu het altaar van
Sint Quirinus staat, in vroeger eeuwen een altaar gestaan heeft van Sint
Niklaas.
De biegilde of Gilde van Sint Ambrosius vond het beeld
van haar patroonheilige op het koor van O.L. Vrouw, en de missen van haar
jaarlijks teerfeest geschiedden insgelijks aan het altaar van genoemd koor.
---
Bijlage: Geschiedenis van de St. Jorisgilde,
door Frans Van Hasselt, hoofdman
Deze webstek wordt beheerd door
Mathias Van Aken.