22. Tijdens de XIXe eeuw

Versie: [1938] [1970]

Wanneer Napoleon te Leipzig verslagen was, zetten de Verbondenen in 1813 het leger der Franschen achterna.  In December van dit jaar kwam een afdeeling Kozakken in onze streek.  De Franschen hielden hen tegen te Wuustwezel en achtervolgden hen in de richting van Hoogstraten; de soldaten plunderden de huizen op den doortocht.

Na den val van Napoleon werd ons land met Holland vereenigd. Alhoewel die twee landen bij elkaar aanpasten, kwam er geen eenheid tot stand. Het verschil van taal, karakter en godsdienst speelde een groote rol. Er volgden vanwege Willem I, koning der Nederlanden, al te eenzijdige maatregelen. Gekrenkt in zake vrijheid van onderwijs en drukpers, wilde het volk vrijheid in alles en voor allen verkrijgen. Daarom zonden ook de besturen van Loenhout en andere gemeenten, te zamen met de geestelijkheid, een verzoekschrift aan den Koning der Nederlanden, maar alles was te vergeefs. In September 1830 brak de omwenteling uit, die gelukkiglijk maar eenige dagen duurde.

Tijdens de jaren 1845-1848 heeft men alhier nog noodlottige tijden gekend. Een nieuwe plaag teisterde de aardappelvelden en van deze winning kwam bijna niets meer terecht. Het gebrek aan dit zoo onmisbaar voedsel bracht een soort hongersnood teweeg; de menschen moesten zich voeden met paardenboonen.

In het jaar 1870 ontstond de oorlog tusschen Frankrijk en Duitschland; slechts eenige dorpsgenooten moesten optrekken om de landsgrens te bewaken.

Tot in 1880 was het voor bijna alle Loenhoutenaren een armoedige tijd. Toen we over eenige jaren de ouderen van dagen nog hoorden spreken over de levenswijze onzer voorouders, over de karigheid van de voeding, over het vee en de bebouwing van den grond in dien tijd, over het overmatig gebrek aan allerlei noodzakelijke dingen, dan vragen wij onszelven af, hoe het mogelijk is, dat op zulke korte spanne tijds het leven zoodanig kan veranderen.

Op het einde der XIX° eeuw werd het oude gemeentehuis in een echt pareltje van bouwkunst herschapen.

Ook onze parochiekerk had heel wat in fraaiheid tijdens deze eeuw bijgewonnen: een prachtig gebeeldhouwde communiebank, alsook een mooi geschilderde kruisweg werd geschonken door Mr Van Den Bergh, kasteelheer van Maxburg. Een fraaie, geschilderde glasraam werd gegeven door den Eerw. Heer Jacobs, pastoor; terwijl de twee gekleurde glasramen in de zijkoren geplaatst zijn, ter gedachtenis van Mijnheer en Mevrouw Montens d'Oosterwijck.

Eindelijk, het kunstvol hoogaltaar in prachtig beeldhouwwerk is gemaakt in 1899 door J. Gerrits. E.H. Pastoor Adriaensen deed dit schoone drieluikaltaar plaatsen.  Het bevat drie paneelen, verbeeldende: de Calvarieberg, de wonderbare vischvangst en Sint Paulus' bekeering.

Kortom, de XIXe eeuw was de eeuw van vooruitgang, bijzonder op gebied van allerlei uitvindingen. Het zou overbodig zijn een lijst te maken van al het nieuwe, dat tijdens deze eeuw tot stand kwam. Ten andere, onze oude menschen kunnen toch zoo gemoedelijk vertellen van hun jonge jaren en van den vooruitgang, die tijdens hun leven zulke reuzenstappen gedaan heeft.

Het verheugt ons ten zeerste te kunnen vaststellen, dat ons dorpje op godsdienstig en zedelijk gebied steeds hoog gestaan heeft en dat onze bevolking, door de tijden heen, zijn echte Kempische zeden trouw bewaard heeft.

---
Noot: Bij opgravingen aan de HSL-lijn naar Nederland, werd het graf van een Pruisisch soldaat ondekt. Meer informatie vindt u hier.